31/10/2014

Vấn đề Chấn hưng dân trí

Dân trí: Cách nào đo? Cách nào nâng?

Nguyễn Ngọc Lanh

Mấy lời phi lộ “Chấn hưng dân trí”

Vũ Cao Đàm

Các anh Nguyễn Trung và Nguyễn Huệ Chi khởi xướng lập chuyên mục “Chấn hưng dân trí” trên trang Bauxite Việt Nam và giao tôi góp mấy lời phi lộ.

Tôi vui vẻ nhận lời, vì thấy việc Bauxite Việt Nam cho ra chuyên mục này thực sự thêm một lần khẳng định ý thức xây dựng của trang báo đại diện tiếng nói của cộng đồng trí thức Việt Nam, quốc nội và hải ngoại, đang ngày ngày nóng lòng vì sự phục hưng Tổ quốc.

Tôi nói phục hưng Tổ quốc của chúng ta với tất cả sự đắn đo, thận trọng và mang đầy tinh thần trách nhiệm. Chúng ta có thể vào mạng bất cứ lúc nào, gõ những từ “nhạy cảm”, như lưu manh, trộm cắp, cướp của, con giết cha, ông hiếp cháu, trò chém thầy, công chức thuê côn đồ đâm chém đồng liêu, ... Trời ơi, những sự kiện đau lòng ấy hiện ra nhan nhản, khiến tim ta đau nhói.

Chúng ta chưa nói đến, những sự kiện bận lòng khác, đáng ra Chính quyền là nơi dân chúng nương tựa, thì nay bị dân chúng quay lưng lại, vì dân chúng không coi họ là của Dân và vì Dân nữa, mà vì quyền lực những “nhóm lợi ích” nào đấy, một cách gọi tế nhị thay cho những thứ đáng ra phải được gọi bằng những tên gọi đúng của nó, là “băng đảng”, là “ma-phia” đang bán rẻ đất, rừng, biển, tài nguyên... và những tài sản tinh thần vô giá của dân tộc, đang phá nát mọi gia phong của các dòng họ, và tệ hơn, là đang lát những con đường vàng rước quân xâm lăng giày xéo mồ mả cha ông.

Nói ra những sự thật ấy mà lòng ta vô hạn xót xa.

Không, dân tộc này không thể chết. Dân tộc này chắc chắn phải trường tồn.

Dân tộc này không thể chết, phải trường tồn, vì nó đã từng bị bức tử suốt mấy ngàn năm bởi một kẻ thù truyền kiếp. Nó đã quật cường, và đang trỗi dậy và đang chứng minh sức sống bất diệt của mình.

Viết đến đây, tôi sực nhớ đến người chí sỹ Phan Châu Trinh, một nhà cách mạng thời Việt Nam cận đại. Mang nặng trong lòng tinh thần "Tự lực khai hóa" và tư tưởng dân quyền, Phan Châu Trinh cùng với các nhà cách mạng khác, như Huỳnh Thúc Kháng, Trần Quý Cáp đi khắp Quảng Nam và các vùng lân cận để vận động công cuộc duy tân đất nước. Khẩu hiệu của phong trào lúc bấy giờ là “Khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh” với tinh thần đấu tranh bất bạo động trước mọi thế lực cường quyền.

Hơn lúc nào hết, giờ đây chúng ta ôn lại và cổ xúy tư tưởng bất hủ này của Phan Châu Trinh là một việc làm vô cùng có ý nghĩa trước một nền văn hóa đang tụt dốc, nếu không muốn nói quá một chút, là nó đang tiến dần tới bờ vực của sự suy tàn.

Nói về “Chấn hưng dân trí”, chúng ta đang sưởi lại hơi ấm những tư tưởng sáng ngời của người chí sỹ Phan Châu Trinh.

Chấn hưng dân trí, trước hết để dân trí mở mang, để Trí của Dân ý thức được Dân là Ai, và Dân được quyền Trí cái gì.

Đơn giản chỉ có Trí của Dân, nhưng là một sự nghiệp đầy gian nan. Nhà Chí sỹ Phan Châu Trinh đã dành cả cuộc đời, nhưng đã không thành tựu, và ông đã gửi gắm lại nơi chúng ta, lớp con cháu hậu duệ của ông.

Tôi viết những dòng này, như để nhắn nhủ mình, hãy tiếp nối con đường mà Phan Châu Trinh đã bắt đầu phát quang, để hé lộ một tia le lói, như một đốm lửa đang làm bừng lên những ánh đuốc soi tỏ con đường chúng ta di.

Và xin mở đầu mục “Chấn hưng dân trí” trên BVN bằng bài viết tâm huyết của GS Nguyễn Ngọc Lanh đi vào vấn đề có thể nói là nòng cốt của chuyên mục: lý giải cách hiểu thước đo dân trí, và từ đó gợi ý những biện pháp nâng cao dân trí thế nào cho thực chất.

Hà Nội, Tháng Mười 2014.

Sân golf đuổi sân bay!

Nguyễn Đình Ấm

Khi người cầm quyền cộng sản giành được Sài Gòn, đến đâu cũng sáng mắt lên không thể hình dung nổi, vì đối diện với một thành phố kinh tế thị trường về phương diện nào cũng có quy mô vượt xa cái lèo tèo của một thành phố đã triệt tiêu buôn bán, bị làng thôn hóa đến như Hà Nội. Vì thế, các ông chủ mới đã thi nhau hành xử theo kiểu những bác nhà quê thấy cái gì cũng quá to lớn, quá thừa thãi, “eo ôi, hoài của”, và cứ nơi nào có thể cắt bớt, lấn chiếm được để chia nhau mỗi người một vài miếng là làm tắp lự, không cần biết đến quy hoạch đô thị của những thành phố hiện đại phải có tầm nhìn xa như thế nào. Sân bay Tân Sơn Nhất, theo chúng tôi được biết, vốn được chế độ VNCH chừa nhiều không gian rộng rãi ở cả ngoài phạm vi sân bay, để máy bay lên xuống không bị vướng tầm nhìn, và cũng để dự trữ cho tương lai có thể mở rộng thành một sân bay hiện đại. Thế nhưng quân đội đã được bật đèn xanh biến những khoảng không “eo ôi, hoài của” đó thành đất ở, để rồi từ sau 1975, vô số nhà lúp xúp liên tiếp mọc lên thành những dãy phố chen chúc, đứng hai bên các làn đường chật hẹp, có nơi hẹp hơn con hẻm, hệt theo kiểu mẫu XHCN ở ngoài Bắc vốn được coi là thiên đường. Đường cho ô tô ra vào sân bay đến nay có những đoạn trở nên chật cứng mỗi khi có nhiều chuyến bay cất cánh hạ cánh vào giờ cao điểm, cũng chính vì lẽ đó. Và mỗi khi máy bay lên xuống thì có những người nào đấy kêu lên là “nhà dân suýt tốc mái” cũng chính lẽ đó. Đó mới là lý do của mọi lý do để người ta có cơ hội đưa ra dự án sân bay Long Thành – như những thoi vàng lấp lánh chóa mắt đang vẫy gọi – ngày hôm nay. Vậy thì CNXH là gì? Thấy đâu phá được là phá, rồi sẽ tính sau? Thấy đâu có lợi là viện đủ lý do “chính đáng” “vì những kế hoạch lâu dài cho dân cho nước” để dốc sạch túi dân làm ảnh hưởng đến tận đời con đời cháu? Xin nói với các vị, làm kiểu này các vị và nhóm lợi ích của các vị có thể phút chốc giàu to đấy, nhưng đất nước sẽ mãi mãi vắt mũi không đủ bỏ miệng. Ai cho phép xây sân golf trong một sân bay là cửa ngõ lớn của thủ phủ phía Nam? Và có luật pháp nào cho phép người nắm quyền quyết định những việc lạ kỳ như vậy? Quyết định đó đem lại lợi ích cho ai mà nay phải đánh đổi hơn 18 tỷ đô la là cái gánh lớn hơn một quả núi trên lưng dân chúng, trong khi nền kinh tế nước nhà đang hồi lụn bại, ngân hàng có thể vỡ, nợ xấu, nợ công là mối nguy kề cận, và người cai trị đủ các cấp thì nhởn nhơ bán hết rừng, hết biển, bán cả những địa điểm trọng yếu cho những đối tác không đáng tin cậy như Vũng Áng, nay lại đang bán đường di? Các vị có cảm thấy dưới mông mình đang nhột hay không?

Bauxite Việt Nam

“Quyền im lặng” là một thước đo về dân chủ của một xã hội

LS Hà Huy Sơn

Có vị đại biểu Quốc hội nói “Quyền im lặng” không phải là quyền con người thì thật đáng tiếc – HHS.

Thưa anh Sơn, chúng tôi xin thêm một chữ sic sau chữ “đáng tiếc”, anh hiểu vì sao rồi chứ? Xin anh thứ lỗi, sự lịch sự vốn là thói quen đáng kính của anh trong trường hợp này hình như... dùng không đúng chỗ thì phải.

Bauxite Việt Nam

Thân phận ông nghị ngồi trên ghế

Trần Quí Cao

image

Tôi rất đồng cảm với tác giả Lê Phú Khải khi đọc những dòng viết của anh:

“Xem hình ảnh phóng viên phải ngồi dưới sàn để tường thuật họp Quốc hội trên tuoitre.vn ngày 22/10/2014, là một nhà báo lâu niên, đã cả đời cầm bút “phục vụ” chế độ, tôi thấy ngậm ngùi, đau xót và căm phẫn”(1).

Thân phận nhà báo ngồi dưới đất – vì đâu?

Trần Quí Cao

Tôi rất đồng cảm với tác giả Lê Phú Khải khi đọc những dòng viết của anh:

“Xem hình ảnh phóng viên phải ngồi dưới sàn để tường thuật họp Quốc hội trên tuoitre.vn ngày 22/10/2014, là một nhà báo lâu niên, đã cả đời cầm bút “phục vụ” chế độ, tôi thấy ngậm ngùi, đau xót và căm phẫn”(1).

Nỗi Đau Xót và Căm Phẫn của anh Lê Phú Khải qua các câu hỏi

Anh đặt câu hỏi:

“Người ta khinh miệt các nhà trí thức, các nhà báo… đến thế kia à?”

Anh ơi, nước Việt Nam có tự do báo chí không? Chắc chắn là không.

Đã không có tự do báo chí, thì về bản chất, Việt Nam chỉ có một tờ báo với 700 tên gọi, 700 hình thức khác nhau.

Đã không có tự do báo chí, thì nhà báo chỉ là người làm thuê, hay tôi dùng chữ ngày xưa nhé, là tôi đòi thôi.

30/10/2014

BÁN ĐẤT BÁN NƯỚC BÁN CẢ ĐƯỜNG ĐI

Vương Trí Dũng

Đi trên những bãi biển đẹp mênh mông của nước Mỹ tôi từng ngậm ngùi nghĩ đến nhiều bờ biển rất đẹp của Việt Nam đã bị kẻ cầm quyền đem bán, đến nỗi không nói đến việc tìm ra đường lội xuống nước để bơi là bất khả thi, muốn đi dạo chơi trên cát cho thư thái chốc lát cũng không được nữa. Bây giờ, đám chức sắc đã xướng lên việc bán đường đi. Nghĩa là các vị ấy đã túng quẫn lắm rồi đấy, bao nhiêu thứ bán được trước đây, con cái, phe nhóm họ đã ăn tiêu bằng sạch. Chao ôi, nghĩ đến mà thấy cảm thương!

Lại nhớ chí sĩ Phan Bội Châu, ông có viết trong cuốn Việt Nam vong quốc sử chuyện thực dân Pháp lừa dân chúng ở một vùng quê nọ bán trời cho chúng. Bán xong thì ngồi trong nhà cũng là ngồi vào trời của Đại Pháp, đi ra sân cũng là đi trong trời của Đại Pháp, cùng cực đến nỗi lại phải cùng nhau vét sạch sành sanh của cải để đi chuộc trời về. Với tình thế này, dám chắc người dân của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam cũng sắp đứng trước thảm họa bị bán trời đến nơi, bởi các ông ấy đã như những con nghiện hêroin thời kỳ cuối, có gì mà không bán chứ.

Các ông các bà Dương Nội và tất cả bà con những vùng miền bị cướp đất trắng tay trong nước ta ơi! Xin hãy tính trước sớm đi, mất đất thì vẫn kéo nhau đi ăn xin được, còn mất đường thì đội quân bị gậy biết đặt chân vào đâu để hành nghiệp? Chắc phải xắn cao quần lội xuống các bờ mương mà đi rồi. Nhưng đến khi mất trời thì nguy quá, chắc phải tìm sông lạch mà lặn mà vùi, chỉ để hở hai con mắt là còn yên thôi.

Âu cũng là cái số trời đã định từ khi ông lạc Long Quân chia tay với bà Âu Cơ. Đang yên lành trên mảnh đất trung du của mình, bỗng hứng lên đem 50 con đi tuột xuống nước mà ở. Kể ra, Đảng Cộng sản Việt Nam kế thừa và phát huy truyền thống lịch sử 4000 năm đến thế là tuyệt đỉnh. Cực lực hoan hô!

Nguyễn Huệ Chi

Một bước nhỏ nhưng là một bước tiến quan trọng

Thục Quyên

Tin Điếu Cày được trả tự do và bị trục xuất khỏi Việt Nam đáng lý không được phép là hai mặt dĩ nhiên của một chiếc mề đay, nhưng kinh nghiệm với nhà nước Cộng sản Việt Nam cho thấy nó đã thành một hiện tượng quen thuộc: tù nhân lương tâm chỉ được thả ra để chết như nhà giáo Đinh đăng Định, như Huỳnh Anh Trí, hoặc may mắn hơn để sống sót nhưng phải rời bỏ quê hương như Cù Huy Hà Vũ, như Điếu Cày.

Tôi được tin anh Điếu Cày tới Los Angeles khi mình đang ở Samarkand, thành phố cổ kính hơn 2750 năm tuổi của Uzbekistan, trung tâm quan trọng trên Con Đường Tơ Lụa, con đường thương mại vĩ đại đầy thần thoại giữa Trung Quốc và khu vực Địa Trung Hải qua tới Âu Châu, Hàn quốc, Nhật Bản, từ thế kỷ 2 TCN tới thế kỷ 17. Không khí cởi mở và thân thiện với du khách cũng như đầy màu sắc tươi vui của người dân xứ Hồi giáo này nhắc tôi nhớ lại Iran của những năm trước thời điểm Hồi giáo trở thành cực đoan, và làm dịu bớt nỗi bực mình thường trực của tôi khi bị nghe du khách ngoại quốc một mực khen ngợi Việt Nam như một nước du lịch đẹp và nhất là RẺ mà chẳng biết gì về những lầm than của con người đang sống tại xứ sở được gọi là "đẹp và rẻ" ấy.

Góp ý kiến với Quốc hội về cải cách chương trình giáo dục

Vũ Cao Đàm

Đã có những đề án gọi là “cải cách triệt để” chương trình giáo dục. Nhưng căn cứ vào đâu để bàn về triệt để hay không triệt để?

Đây quả là vấn đề thực sự nghiêm túc.

Nhân Quốc hội họp bàn về cải cách chương trình giáo dục, nhà giáo Vũ Cao Đàm đã gửi tới chúng tôi Bản góp ý này.

Bản góp ý dựa trên căn bản cho rằng, thế giới đã đi trước quá xa chúng ta trên con đường cải cách giáo dục. Chúng ta không thể chần chừ hơn nữa.

Một dân tộc thông minh, cần cù, ham học, mà đang ngày càng thụt lùi so với thế giới. Đó là điều tủi nhục.

Đất nước của chúng ta đâu thiếu những tài năng. Nhưng biết bao tài năng không được biết đến, thậm chí bị bỏ quên, bị giày vò, bị đẩy ra ngoài lề xã hội.

Bauxite Việt Nam xin trân trọng chuyển tải những ý kiến đầy tâm huyết này tới Quốc hội và tới các thân hữu gần xa.

Bauxite Việt Nam

Chỉ có dân chủ mới đẩy lùi được tận gốc tệ nạn ma túy

LS Hà Huy Sơn

Thời kỳ bao cấp xã hội hầu như đóng kín về mọi phương diện với thế giới bên ngoài. Khi đó ma túy chưa phải là một tệ nạn xã hội, một đại dịch như ngày nay. Do nhu cầu của cuộc sống, cơ chế thị trường thay thế cơ chế bao cấp; mở cửa, hội nhập là một tất yếu. Cơ chế mở cửa đã đem lại nhiều thành quả không thể phủ nhận, đồng thời cũng phát sinh nhiều tệ nạn xã hội nhức nhối, ngày càng gia tăng và đang vô phương ngăn chặn. Một trong những tệ nạn đó phải kể đến là tệ nạn ma túy.

Người nghiện ma túy có hai nguyên nhân: một là nguyên nhân đến từ bên ngoài và hai là nguyên nhân ở chính bản thân họ. Nguyên nhân bên ngoài thì báo chí, truyền thông… đã nhắc đến rất nhiều. Nguyên nhân chủ yếu vẫn là do chính bản thân người nghiện; loại trừ được nguyên nhân này là loại trừ được tệ nạn ma túy hiện nay. Người nghiện ma túy không loại trừ người có thu nhập cao, người có thu nhập thấp, người có việc làm hay người thất nghiệp. Tệ nạn ma túy bao gồm hành vi sử dụng, tàng trữ, vận chuyển, mua bán... Sa ngã vào tệ nạn này đa số là thanh niên, giới trẻ, người nghèo, người không có việc làm. Người nghèo nghiện ma túy không có đủ tiền mua sẽ dễ trở thành người vận chuyển, mua bán và là nguyên nhân dẫn đến các loại tội phạm khác như cờ bạc, lừa đảo, trộm, cướp, gây thương tích, giết người… Bị bắt, tù tội, không cai được nghiện và tái phạm, cái vòng luẩn quẩn cứ như vậy lan rộng ra khắp đường làng, ngõ phố không dừng. Cả xã hội phải gánh chịu hậu quả của nó.

Tránh độc quyền chân lý! Trao đổi thêm với ông Nguyễn Đăng Tấn

Đỗ Như Ly

Hôm qua, BVN đăng bài Tránh độc quyền chân lý của tác giả Nguyễn Đăng Tấn kèm theo Lởi bình của Nguyễn Tuấn và lời bình bổ sung của Bauxite Việt Nam. Tôn trọng mọi ý kiến khác nhau, hôm nay chúng tôi xin đăng tiếp bài “Trao đổi thêm” của Đỗ Như Ly. Bài viết thể hiện văn phong cũng như quan điểm riêng của tác giả.

Bauxite Việt Nam